چرا گربه ها شب ها نمی خوابند؟ راهکارهای خواباندن گربه در طول شب

با ورود حیوانات خانگی به زندگی انسان، برخی از روتین های طبیعی زندگی تغییر می کند. حیوانات خانگی با خود مسئولیت هایی به همراه می آورند که زندگی ما را تحت تاثیر قرار می دهد. در کنار آن، هرکدام از این حیوانات، رفتار و عادت هایی دارند که گاهی ما مجبوریم خودمان را با آنها هماهنگ کنیم. این روزها گربه ها در بسیاری از کشورها طرفداران بیشتری پیدا کرده اند و توانسته اند در کشوری مثل آمریکا هم که درصد بسیاری از حیوانات خانگی را سگ ها تشکیل می دادند، به تعدادی نزدیک به سگ ها برسند. این حیوانات با شخصیت جالب و شیرینی که دارند به بسیاری از خانه ها راه پیدا کرده اند. براساس گفته های والدین گربه ها، از زمانی که این حیوانات دوست داشتنی به خانه می آیند یکی از تغییراتی که اتفاق می افتد، زمان و کیفیت خواب شب انسان ها است. بسیاری از سرپرستان گربه ها اعلام کرده اند که گربه شب ها نمی خوابد و حتی گاهی جست و خیز بیشتری نسبت به طول روز دارد. با توجه به اهمیت این موضوع، در ادامه این مطلب در آزپت، به این سوال می پردازیم که چرا گربه ها شب ها نمی خوابند و چه راهکارهایی برای خواباندن آنها وجود دارد تا سرپرستان آنها هم بتوانند خواب بهتری تجربه کنند.

چرا گربه ها شب ها بیدارند؟

غریزه و ژنتیک

دلایل مختلفی وجود دارد که می تواند به بیدار بودن گربه ها در طول شب منجر شود. یکی از مهم ترین این دلایل، غریزه و ذات گربه هاست. هرچقدر هم که گربه ما، در نظرمان، کوچک و آرام باشد، باز هم روحیه جست‌وجوگری و شکار در تمامی این حیوانات وجود دارد. اجداد گربه هایی که امروز می بینیم، عمدتا گربه های وحشی بودند که در طبیعت زندگی می کردند، این حیوانات به صورت طبیعی از پستاندارن کوچک مانند موش، خرگوش و پرندگان کوچک تغذیه می کردند که آنها هم در طول شب، به ویژه در زمانی که هوا گرگ و میش بود، مثل نزدیک طلوع و غروب آفتاب، فعالیت بیشتری داشتند. این وراثت ژنتیکی باعث شده عمده گربه ها در این زمان ها با انرژی بیشتری جست‌وخیز کنند. به صورت کلی از نظر علمی گربه ‌های خانگی معمولا Crepuscular هستند، یعنی بیشترین فعالیت را در هنگام سپیده‌ دم و غروب آفتاب دارند. این انرژی در طول شب و در تاریکی هوا هم ادامه دارد.

تفاوت ساختار چشم

یکی دیگر از ویژگی های گربه ها که کمک می کنند در طول شب بهتر عمل کنند، ساختار چشم آنهاست. البته برخلاف چیزی که ادعا می شود، گربه ها هم مانند انسان ها در تاریکی مطلق بینایی ندارند اما در نور بسیار کم، عملکرد چشم های آنها بسیار بهتر از انسان هاست و یکی از دلایلی که در این زمان به شکار و جست‌وجو می پردازند، همین است. تعداد سلول های میله ای چشم، که دید در نور کم را ممکن می کنند، در چشم های گربه بیشتر از چشم انسان است. از طرف دیگر، ساختاری به نام Tapetum Lucidum در چشم گربه وجود دارد که یک ساختار بازتاب دهنده در پشت شبکیه است که نور وارد شده به چشم را بر می گرداند و به شبکیه فرصت دوباره برای دیدن نور می دهد. همین ویژگی های باعث می شود گربه در محیطی 6 برابر تاریک تر از نور مناسب انسان ها بتوانند، دید خوب و کافی داشته باشند.

کمبود تحرک در طول روز

گربه ها علاقه زیادی دارند که زمان هایی را استراحت کنند و چرت بزنند؛ به ویژه گربه هایی که در طول در خانه تنها هستند و احتمالا سرگرمی کمی هم دارند، بیشتر می خوابند. در این حیوانات انرژی فکری و جسمی تخلیه نمی شود و همین موضوع زمان خواب شب آنها را کاهش می دهد. مطالعه‌ های رفتاری نشان می ‌دهد که افزایش محرک ‌ها و بازی در طول روز می‌تواند کمک کند که گربه زمان بیشتری را در شب بخوابد.

تنهایی در طول روز

برخلاف چیزی که برخی گربه ها نشان می دهند، در کنار استقلال و زمانی که این حیوانات برای خودشان نیاز دارند، به توجه، محبت و وقت گذراندن با والدین و سرپرستان خود هم احتیاج دارند. گربه هایی که زمان زیادی در خانه تنها هستند، ممکن است این خلا توجه و محبت را در طول شب جبران و خودشان را به سرپرستشان نزدیک تر کنند.

بیماری، مشکلات جسمی و پیری

درد، ناراحتی ‌‎های دندانی، بیماری های مختلف جسمی، مشکلات ادراری یا اختلالات شناختی مرتبط با سن می ‌تواند باعث بی ‌قراری و بیداری گربه در طول شب شود. اگر با مواردی مانند افزایش یا کاهش وزن ناگهانی، تغییر در اشتها یا میزان نوشیدن آب، ناله، سختی در حرکت، تغییر حالت ایستادن و دیگر نشانه های درد، مشکلات ادراری مانند تلاش برای ادرار کردن، خون در ادرار و مشکلات تنفسی یا دندانی مواجه شدید، حتما به دامپزشک مراجعه کنید.

استرس

یکی دیگر از علت های بی قراری گربه در شب، استرس است. گربه ها به دلایل مختلف مانند بیماری، جابه‌جایی، وجود فرد یا حیوان جدید و موارد دیگر ممکن است به استرس دچار شوند. اگر شناخت کافی از گربه خود داشته باشید، با دقت به رفتارهای و حالت های جسمی او می توانید این مورد را شناسایی کنید. اگر حیوان به استرس دچار شده، سعی کنید در اولین فرصت، مورد پیش آمده را برطرف کنید.

برای کسب اطلاعات بیشتر به مقاله “زبان بدن گربه ها” مراجعه کنید

نور و شرایط محیطی نامناسب

نور زیاد، سر و صدای بیش از حد، جای خواب نامناسب و سایر شرایط محیطی مانند هوا و دمای محیط می توانند روی زمان و کیفیت خواب گربه تاثیر داشته باشند.

گرسنگی

یکی از دلایلی که مانع خواب راحت در گربه ها می شود، گرسنگی و تغذیه ناکافی است. بهتر است زمانبندی غذایی گربه را طوری رعایت کنید که در طول شب نیاز به غذای چندانی نداشته باشد.

عادت به دریافت توجه و غذا در طول شب

یکی از متداول ترین رفتارهایی که انسان ها در پاسخ به بیدار شدن و صدا کردن گربه ها بروز می دهند، غذا دادن و نوازش کردن آنهاست. در صورتی که حیوان گرسنه باشد، این رفتار می تواند واکنش مناسبی تلقی شود؛ با این وجود اگر گربه همواره در طول شب، برای ساکت شدن یا در پاسخ به میو کردن، غذا یا توجه دریافت کند، این رفتار تقویت شده و تبدیل به عادتی همیشگی در حیوان می‌ شود.

چطور شب ها گربه را بخوابانیم؟

با توجه به مطالبی که تا به اینجا گفته شد، بخشی از فعالیت گربه ها در طول شب طبیعی است و به عنوان سرپرست گربه، باید با آن کنار بیایید. با این وجود، روش هایی هم وجود دارد که کمک می کند گربه شب ها زمان بیشتر و با کیفیت بالاتری بخوابد.

تغذیه مناسب گربه

مطالعات مختلفی نشان داده‌ اند که خوردن یک وعده‌ به اندازه و مناسب با پروتئین کافی، قبل از خواب می ‌تواند باعث خواب‌آلودگی در گربه ها شود؛ این کار باعث می شود گربه مانند یک شکارچی که پس از خوردن شکار خود، استراحت می کند، با آرامش بیشتر بخوابد. این روش می‌تواند بخصوص در گربه‌ هایی که برای غذا، والدین خود را بیدار می کنند، مفید باشد.

بسیاری از گربه ها، صبح زود، نیاز به غذا خوردن دارند. یکی دیگر از روش هایی که می توان برای غذا دادن به این حیوانات به کار برد، استفاده از ظرف غذای اتوماتیک گربه است که در ساعت مشخص، حجم مشخصی از غذا را در اختیار حیوان قرار می دهد. این روش از تقویت رفتار بیدار کردن انسان برای دریافت غذا، جلوگیری می‌ کند.

بازی و تحرک ذهنی و فیزیکی کافی

یکی از موثرترین روش ‌ها برای کاهش فعالیت شبانه گربه ها، برنامه ‌ریزی برای بازی و ورزش منظم در اواخر بعدازظهر و اوایل شب است. برای این که بازی با هدف تخلیه انرژی ذهنی و فیزیکی گربه انجام شود، بازی های شکارمحور انتخاب مناسبی هستند. استفاده از اسباب‌بازی ‌هایی که شبیه به طعمه حرکت می ‌کنند، به گربه حس موفقیت در شکار را می‌ دهند و انرژی او را تخلیه می‌ کنند. از طرف دیگر اسباب‌بازی‌ هایی که غذا یا تشویقی را به‌صورت پازلی پخش می‌ کنند، هم محرک ذهنی هستند و هم غذا را به سرعت به حیوان نمی رسانند؛ این‌ مدل اسباب‌بازی ها می ‌توانند در طول شب گربه را مشغول نگه دارند تا حیوان کمتر به توجه سرپرستان خود نیاز پیدا کند. نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که بازی با گربه ها را بهتر است طوری پایان دهید که گربه در نظر خود، شکار موفقی داشته باشد. با دادن تشویقی یا یک اسباب بازی که امکان گرفتن و شکار کردن داشته باشد، می توانید به گربه حس پیروزی بدهید. این کار باعث می شود نیاز شکار در گربه رفع شود و آرامش بیشتری پیدا کند.

غنی سازی محیط زندگی گربه

در مقالات علمی مختلف، بررسی هایی روی غنی ‌سازی محیطی برای گربه ها انجام شده است که نشان می دهد فراهم کردن محرک‌ های متنوع رفتاری موجب کاهش رفتارهای مشکل ‌ساز از جمله فعالیت‌ بیش از در شب می‌ شود. با توجه به این تحقیقات، می توان گفت که اضافه کردن قفسه ‌های مختلف، تونل‌ های بازی، فضاهایی برای بالا رفتن مانند درختچه گربه و همچنین ایجاد سطوحی برای دیدن مناظر بیرون از پنجره باعث می ‌شود گربه در روز فعال و شب ها آرام‌ تر باشد.

محیط فیزیکی خانه هم می‌ تواند نقش مهمی در خواب شبانه گربه داشته باشد. یکی از پارامترهای مهم در این زمینه نور خانه است. گربه‌ ها در نور کم فعال می ‌شوند. کاهش نور به مرور از غروب تا خواب و استفاده از پرده برای جلوگیری از روشنایی خیابان و نور لامپ ‌‌های بیرون از خانه می ‌تواند باعث شود گربه بخشی از انرژی خود را تخلیه کند.
یکی دیگر از اقدامات این است که محرک های ناگهانی را به حداقل برسانید. اگر گربه به صدا حساس است یا مضطرب می شود، استفاده از وسایلی مانند دستگاه تصفیه هوا که صدای کم و یکنواختی دارد، می تواند گربه را عادت داده، صداهای دیگر را برایش کمرنگ کند و اضطرابش را کاهش دهد.

گربه ها دوست دارند کجا بخوابند؟

گربه ها هم مثل انسان ها، عادات مختلفی برای خوابیدن دارند؛ با این حال، اکثر آنها، مکان های گرم، نرم، آرام، کنار پنجره و در نور آفتاب را به موقعیت های دیگر ترجیح می دهند. بعضی از گربه ها، دوست دارند در محیط های بسته، دور و تا حدی مخفی بخوابند. یکی دیگر از شرایط مورد علاقه بسیاری از گربه ها، خوابیدن در کنار والدین خود است.

آموزش روتین خواب

گربه ها به پیروی از روتین علاقه دارند، این کار شرایط را برای آنها پیش بینی پذیر و آرامششان را بیشتر می کند. با آموزش روتین خواب، سرپرستان حیوان هم می توانند از این اتفاق بهره ببرند؛ این کار ساعت بیولوژیکی بدن گربه ها را هم تنظیم خواهد کرد. اگر بخواهیم یک روتین ساده پیشنهاد کنیم، می توانید چند مرحله را در آن رعایت کنید:

• عصر یک بازی شکارمحور برای زمانی بین 15 تا 20 دقیقه انجام دهید.
• بعد از بازی یک وعده غذایی کامل به حیوان بدهید.
• یک زمان کوتاه، حدودا 30 دقیقه، برای نوازش و محبت به حیوان در نظر بگیرید.
• نورهای مصنوعی و اضافی را خاموش کنید تا فضا آماده خواب شود.

تکرار این رویه به صورت روزانه و برای چند هفته می تواند به مرور، ساعت بدن گربه را با ساعت شبانه خانواده همسو کند.

در نهایت، باید بدانیم که بیداری و شیطنت های شبانه‌ گربه ‌ها، رفتاری طبیعی و ریشه‌دار در غریزه و الگوی زیستی آن‌هاست و نباید نشانه‌ای از بدرفتاری یا لج‌ بازی تلقی شود. مهم‌ ترین نکته این است که به میومیو کردن‌ های شبانه گربه ها پاسخ ندهیم تا رفتار بیدار کردن ما، در آنها تقویت نشود. اگر با وجود رعایت موارد گفته شده، بی ‌قراری شبانه ادامه پیدا کرد، بهتر است به دامپزشک مراجعه کنیم. با صبر، تداوم و درک طبیعت گربه، می ‌توان الگوی خواب او را با زندگی خانوادگی هماهنگ کرد و شب ‌های آرام‌ تری برای گربه و سرپرستان او رقم زد.